Diabetologia - Medycyna Praktyczna dla lekarzy

Diabetologia
Ekspert
Zdaniem eksperta
Nadciśnienie tętnicze u osób z cukrzycą

Nadciśnienie tętnicze u osób z cukrzycą

02.04.2026

prof. Aleksander Prejbisz, specjalista chorób wewnętrznych, hipertensjolog
Narodowy Instytut Kardiologii im. Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa

Kardiologia Prewencyjna XVIII Konferencja Naukowa Sekcji Prewencji i Epidemiologii PTK

Wybrane treści dla pacjenta

Cukrzyca typu 1 Cukrzyca typu 1 stanowi ok. 10% wszystkich typów cukrzycy. Początek zachorowania zwykle przypada między 10., a 14. rokiem życia. Dotyczy głównie dzieci i osób młodych.
Stopa cukrzycowa Stopa cukrzycowa należy do przewlekłych powikłań cukrzycy. Występuje zarówno u chorych na cukrzycę typu 1, jak i typu 2. Jest to owrzodzenie (płytkie albo głębokie przerwanie ciągłości skóry) zlokalizowane zwykle na części podeszwowej lub grzbietowej stopy.
Zaćma i jaskra - powikłania cukrzycy Zaćma i jaskra u chorych na cukrzycę.
Nadciśnienie tętnicze Nadciśnienie tętnicze to trwałe podniesienie ciśnienia tętniczego, którego wartość wynosi wówczas 140/90 mm Hg lub więcej. Nadciśnienie tętnicze zwykle przez wiele lat nie powoduje objawów i jeśli wartość ciśnienia tętniczego nie jest regularnie kontrolowana, zostaje wykryte w momencie pojawienia się powikłań dotyczących różnych narządów (np. serca, nerek, mózgu). Leczenie polega na modyfikacji stylu życia – odpowiedniej aktywności fizycznej i utrzymywaniu prawidłowej masy ciała, a także przyjmowaniu leków obniżających ciśnienie.
Neuropatia cukrzycowa Przyczyną neuropatii cukrzycowej jest duże stężenie glukozy we krwi, w wyniku którego tworzą się tzw. końcowe produkty glikacji wywołujące zmiany w nerwach, takie jak zanik osłonek nerwów (demielinizacja) czy zmiany w samych włóknach nerwowych.
Makulopatia cukrzycowa Makulopatia u chorych na cukrzycę.
Hiperglikemia poranna Hiperglikemia poranna to wzrost stężenia glukozy we krwi rano (po obudzeniu) do wartości przekraczającej górną granicę zalecanego zakresu, który wynosi 70-110 mg/dl (3,9-6,1 mmol/l). Gdy stężenie glukozy wyniesie 250 mg/dl (13,9 mmol/l), mogą wystąpić objawy, takie jak bóle głowy, nudności i wymioty.
Nadciśnienie „białego fartucha” Efekt białego fartucha to wpływ sytuacji w gabinecie lekarskim na zwiększenie wartości ciśnienia tętniczego u pacjenta. Część pacjentów podczas mierzenia ciśnienia przez lekarza odczuwa stres, który przekłada się na zbyt wysoką wartość ciśnienia tętniczego podczas pomiaru. Osoby te podczas samodzielnych pomiarów w domu mają prawidłowe ciśnienie tętnicze, dlatego to zjawisko jest nazywane nadciśnieniem białego fartucha.
Dieta cukrzycowa Dieta jest bardzo istotnym elementem terapii cukrzycy. Warunkuje ona utrzymanie właściwego stężenia glukozy i tłuszczów (lipidów) we krwi oraz optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Dobrze dobrana dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, jak również redukuje ryzyko chorób naczyniowych. Właściwy model żywienia odgrywa także ważną rolę w prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy (mikroangiopatii, retinopatii i nefropatii cukrzycowej).
Dieta w leczeniu otyłości i towarzyszącej jej insulinooporności U chorych z nadwagą i otyłością nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej stanowi przyczynę rozwoju insulinooporności. Konsekwencją otyłości i insulinooporności może być rozwój zaburzeń gospodarki węglowodanowej (stan przedcukrzycowy i cukrzyca typu 2). Są one powikłaniami metabolicznymi otyłości, a ryzyko ich rozwoju zwiększa się wraz ze wzrostem wskaźnika BMI. Z kolei prawidłowo zbilansowana dieta stanowi podstawę leczenia otyłości oraz prewencji i leczenia jej powikłań metabolicznych.

Nie przegap

Konferencje MP

Otyłość 2026
Kraków, 25–26 września
- aktualne zalecenia PTLO 2026 w leczeniu otyłości
- powikłania narządowe i zaburzenia hormonalne w otyłości
- leczenie otyłości i redukcja farmakoterapii w cukrzycy typu 2
- ryzyko sercowo-naczyniowe pod kontrolą w leczeniu otyłości
- nowoczesne metody leczenia otyłości i jej powikłań
Rodzinna 2026
Kraków, 27–28 listopada
- współczesne wyzwania medycyny rodzinnej w praktyce
- diagnostyka i decyzje terapeutyczne w podstawowej opiece zdrowotnej
- choroby przewlekłe w POZ – aktualne standardy postępowania

Sprawdź swoją wiedzę - rozwiąż quiz

Sprawdź swoją wiedzę - rozwiąż quiz

Sprawdź swoją wiedzę - rozwiąż quiz

Sprawdź się w 10 sekund - rozwiąż quiz

Sprawdź się w 10 sekund - rozwiąż quiz

Sprawdź swoją wiedzę

Sprawdź swoją wiedzę z diabetologii

Kiedy w insulinoterapii preferować schemat bazalno-bolusowy, a kiedy uproszczone podejście?

prof. dr hab. med. Maciej Małecki, spec. chorób wewnętrznych, diabetologii, endokrynologii oraz diagnostyki laboratoryjnej
Katedra Chorób Metabolicznych, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków

Jakie są najczęstsze błędy w prowadzeniu insulinoterapii w szpitalu i jak ich unikać?

prof. dr hab. med. Maciej Małecki, spec. chorób wewnętrznych, diabetologii, endokrynologii oraz diagnostyki laboratoryjnej
Katedra Chorób Metabolicznych, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków

Nadciśnienie tętnicze u osób z cukrzycą

prof. Aleksander Prejbisz, specjalista chorób wewnętrznych, hipertensjolog
Narodowy Instytut Kardiologii im. Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa

Systemy ciągłego monitorowania glikemii u pacjentów leczonych doustnie

dr hab. n. med. Mariusz Dąbrowski, prof. UR, diabetolog, internista
Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów

W jaki sposób monitorować czynność tarczycy u osób z cukrzycą typu 1?

prof. dr hab. n. med. Marek Ruchała, endokrynolog, spec. chorób wewnętrznych
Katedra i Klinika Endokrynologii Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych UM, Poznań

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.